Mpampis Mantoukas Photography

© Φωτογραφίας Παναγιώτης Λυμπερόπουλος
Ο σιδηροδρομικός σταθμός της Χαλκίδα

Σύμφωνα με το 8σέλιδο Πόρισμα του Συνηγόρου, οι σιδηροδρομικές υπηρεσίες επικαλούνταν διάφορες νομικές βάσεις, εγκυκλίους κλπ (ακόμα κι ένα βασιλικό διάταγμα του 1884) ταλανίζοντας τους φωτογράφους που ήθελαν να απαθανατίσουν τις σχετικές αθάνατες εγκαταστάσεις.

Η τετραετής επιμονή του Συνηγόρου του Πολίτη στεφανώθηκε από αδιαμφισβήτητη επιτυχία, όπως προκύπτει κι απο το σχετικό δελτίο τύπου της Αρχής, αφού ο ΟΣΕ αποφάσισε να επιτρέπει σε φωτογράφους να φωτογραφίζουν χωρίς άδεια τις ελεύθερης πρόσβασης σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις, δίνοντας τέλος σε αυτό το κοινωνικό πρόβλημα.

Το σκεπτικό του Συνηγόρου είναι πως αφού οι μόνες νομικά δεσμευτικές απαγορεύσεις που υπάρχουν αφορούν την απαγόρευση φυσικής πρόσβασης σε εγκαταστάσεις, για τις εγκαταστάσεις ελεύθερης πρόσβασης δεν είναι δυνατόν να απαγορεύεται η φωτογράφηση.

Το Πόρισμα θα μπορέσει να χρησιμοποιηθεί ως νομολογία και σε άλλες περιπτώσεις απαγορεύσεων φωτογράφησης ή κινηματογράφησης (λ.χ. στην Τεχνόπολη του Γκαζιού, όπου ζητήθηκε από φίλη στυλίστρια να φωτογραφήσει τα μοντέλα της, αλλά της αρνήθηκαν την είσοδο, μολονότι ο χώρος ειναι προσβάσιμος στο κοινό) . Εάν δηλαδή οι σχετικές απαγορεύσεις δεν βασίζονται σε ειδικήνομοθετική εξουσιοδότηση, προφανώς θα είναι παράνομες και επομένως μη δεσμευτικές. Δεν είναι μόνο το δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, αλλά και η ελευθερία της πληροφόρησης, καθώς και -ενδεχομένως- η ελευθερία της τέχνης και της έρευνας που προστατεύονται με αυτόν τον τρόπο.

Η επέμβαση του Συνηγόρου γίνεται λόγω της παραβίασης της αρχής της νομιμότητας από μία Α.Ε. που παρέχει υπηρεσίες κοινής ωφέλειας. Για να συνδέσω το θέμα με την προηγούμενη αναζήτηση, η ΟΣΕ Α.Ε. προφανώς δεν εξέδωσε “ατομική διοικητική πράξη” που απαγόρευε τη φωτογράφηση, αλλά επεβαλε μια γενικότερη απαγόρευση. Τη νομιμότητα αυτής της γενικότερης πράξης έλεγξε ο Συνήγορος του Πολίτη στην υπόθεση αυτή, κατόπιν των αναφορών που υποβλήθηκαν, χωρίς να εξετάσει κατά πόσον η Α.Ε. άσκησε με αυτήν την απαγόρευση “δημόσια εξουσία”.

Επιβεβαιώνεται λοιπόν η αρμοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη να ελέγχει τη νομιμότητα γενικών απαγορεύσεων που προέρχονται από φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, ακόμη κι όταν αυτοί δεν εκδίδουν ατομικές διοικητικές. Αναρωτιέμαι πόσο νόμιμη είναι η απαγόρευση περί κατανάλωσης φαγητού και ποτού στους χώρους του μετρό.

Πηγή: E-Lawyer blog